مقالات

قارچ کش نخود | بهترین قارچ کش‌ها و کودهای ضد قارچ

قارچ کش نخود

راه مطمئن برای نجات نخود از بیماری‌های قارچی

نخود از آن محصولاتی است که اگر مراقبش نباشیم، خیلی زود قربانی قارچ‌ها می‌شود. مخصوصاً در سال‌هایی که رطوبت خاک زیاد است یا بارندگی بیش از حد اتفاق می‌افتد. قارچ‌ها به سرعت وارد ریشه و ساقه می‌شوند و محصول را از پا درمی‌آورند. نتیجه؟ کاهش شدید عملکرد و افت کیفیت دانه‌ها.

اما خوشبختانه، با انتخاب درست قارچ کش نخود می‌توان جلوی بیشتر این خسارت‌ها را گرفت.

بیماری‌های قارچی رایج در مزرعه نخود

۱. قارچ آسکوکیتا (Ascochyta rabiei) – دشمن شماره یک نخود

آسکوکیتا خطرناک‌ترین و رایج‌ترین بیماری قارچی نخود در ایران است.

این بیماری در بیشتر مناطق کشت نخود (به‌ویژه مناطق خنک و مرطوب) دیده می‌شود و در صورت بی‌توجهی، تا ۸۰٪ محصول را از بین می‌برد.

علائم:

  • لکه‌های گرد و قهوه‌ای روی برگ و ساقه

  • حلقه‌های تیره در اطراف لکه‌ها

  • خشک شدن تدریجی برگ و غلاف

  • در موارد شدید، شکستگی ساقه و خشک شدن کامل بوته

شرایط مساعد رشد:

رطوبت بالا، بارندگی مداوم، آبیاری سنگین و استفاده از بذر آلوده.

کنترل:

استفاده از بذر ضدعفونی‌شده، تناوب زراعی و محلول‌پاشی با قارچ‌کش‌های مؤثر مثل فسفیت پتاسیم از برند شوک (SHOCK) در مراحل اولیه آلودگی.

۲. قارچ فوزاریوم (Fusarium oxysporum) – عامل پژمردگی و پوسیدگی ریشه

فوزاریوم از طریق خاک و بذر وارد گیاه می‌شود و بیشتر به سیستم ریشه حمله می‌کند. این قارچ در مراحل اولیه رشد، به‌صورت پنهان فعالیت می‌کند و وقتی بوته به ظاهر ضعیف شد، کار از کار گذشته است.

علائم:

  • زردی تدریجی برگ‌های پایینی

  • پژمردگی و خشک شدن ساقه از پایین

  • قهوه‌ای شدن ریشه و طوقه

  • پوسیدگی داخلی ساقه (وقتی ساقه را می‌بُری، داخلش قهوه‌ای شده)

شرایط مساعد رشد:

خاک‌های آلوده، آبیاری سنگین، و دمای بالاتر از ۲۵ درجه.

کنترل:

ضدعفونی بذر قبل از کشت، رعایت تناوب ۳ تا ۴ ساله با غلات، استفاده از قارچ‌کش‌های سیستمیک با خاصیت جذب ریشه‌ای مانند فسفیت پتاسیم شوک که باید طی 2 مرحله با فاصله 7 روز به صورت  آبیاری استفاده شود.

۳. قارچ رایزوکتونیا (Rhizoctonia solani)  قاتل خاموش در خاک

این قارچ بیشتر در خاک‌های سنگین و مرطوب فعال است و معمولاً باعث پوسیدگی یقه و ریشه در مراحل اولیه رشد می‌شود.

در مزارع با زهکشی ضعیف یا آبیاری زیاد، احتمال آلودگی بسیار بالاست.

علائم:

  • پوسیدگی قهوه‌ای در محل طوقه (محل تماس ساقه و خاک)

  • افتادن بوته روی زمین

  • پوسیدگی ریشه‌های جانبی

  • خشک شدن ناگهانی بوته‌ها در نقاط پراکنده‌ی مزرعه

کنترل:

اصلاح زهکشی، بذر سالم، و ضدعفونی قبل از کاشت با قارچ کش نخود قوی و چندمنظوره.

۴. قارچ بوتریتیس (Botrytis cinerea)  عامل کپک خاکستری نخود

بوتریتیس معمولاً در شرایط سرد و مه‌آلود فعال می‌شود و روی گل‌ها و غلاف‌های نخود حمله می‌کند.

این قارچ باعث کپک‌زدگی خاکستری رنگ در سطح گیاه می‌شود.

علائم:

  • کپک نرم و خاکستری روی گل یا غلاف

  • چسبیدن برگ‌ها به هم

  • پژمردگی گل و ریزش غلاف‌های تازه

  • در موارد شدید، خشک شدن بخش هوایی گیاه

کنترل:

تهویه مناسب مزرعه، پرهیز از آبیاری غرقابی، و استفاده از قارچ‌کش‌های تماسی و سیستمیک  با فسفیت پتاسیم

۵. قارچ اسکلروتینیا (Sclerotinia sclerotiorum) – عامل پوسیدگی سفید

این قارچ به‌ویژه در مناطق سرد و مرطوب خسارت‌زا است.

ویژگی خاص آن، ایجاد توده‌های سفید پنبه‌ای شکل روی ساقه است.

علائم:

  • وجود کپک سفید روی ساقه و غلاف

  • پوسیدگی نرم و آبدار در بخش‌های آلوده

  • وجود دانه‌های سیاه‌رنگ (اسکلروتیا) داخل بافت پوسیده

کنترل:

کاهش رطوبت، جلوگیری از تراکم بوته‌ها، و سم‌پاشی با قارچ‌کش‌های حاوی ترکیبات چندگانه.

زمان و روش مناسب استفاده از قارچ‌کش نخود

بهترین زمان استفاده از قارچ‌کش نخود معمولاً قبل از بروز علائم شدید بیماری است. به‌طور معمول، سم‌پاشی در مراحل اولیه رشد بوته (مرحله ۴ تا ۶ برگی) بیشترین تأثیر را دارد. اگر بارندگی زیاد باشد یا سابقه بیماری در مزرعه وجود داشته باشد، لازم است سم‌پاشی تکرار شود.

نکته مهم این است که محلول‌پاشی باید یکنواخت و کامل انجام شود تا قارچ‌کش به همه قسمت‌های گیاه برسد. همچنین، استفاده از آب تمیز و تنظیم PH محلول در بازه‌ی مناسب (حدود ۶ تا ۶/۵) باعث جذب بهتر سم می‌شود.

ویژگی‌های یک قارچ‌کش مؤثر برای نخود

قارچ‌کش  نخود باید:

  1. طیف وسیع اثر داشته باشد (ریشه و برگ را پوشش دهد).

  2. ماندگاری بالا روی گیاه داشته باشد.

  3. سازگار با کودها و سموم دیگر باشد تا در محلول‌پاشی ترکیبی مشکلی ایجاد نکند.

  4. باعث تحریک رشد و تقویت سیستم دفاعی گیاه شود.

در این میان، بعضی از محصولات جدید بازار با فناوری‌های پیشرفته‌تر تولید شده‌اند که اثر قارچ‌کشی را با تغذیه‌ی گیاه ترکیب می‌کنند.پ

کود ضد قارچ‌ شوک؛ نسل جدید حفاظت از نخود

در چند سال اخیر، بسیاری از کشاورزان حرفه‌ای سراغ کود های ضد قارچ‌ شوک رفته‌اند. ترکیبات قارچ‌کش شوک به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که علاوه بر کنترل بیماری‌های قارچی مثل آسکوکیتا و فوزاریوم، مقاومت طبیعی گیاه را هم بالا می‌برند.

مزیت دیگر این برند، فرمولاسیون محلول‌پذیر و سازگار با کودهای تغذیه‌ای است؛ یعنی می‌توان آن را همراه با کودهای ریزمغذی در یک مرحله محلول‌پاشی کرد. این ویژگی باعث صرفه‌جویی در زمان، هزینه و تعداد دفعات سم‌پاشی می‌شود.

کشاورزانی که از ترکیبات شوک در برنامه‌ی کشت نخود خود استفاده کرده‌اند، معمولاً از سبزینگی بهتر، بوته‌های قوی‌تر و کاهش چشمگیر لکه‌برگی گزارش داده‌اند.

نکات پایانی برای حفاظت بیشتر از محصول

  • تناوب زراعی را رعایت کنید و هر سال نخود را در یک زمین نکارید.

  • از بذرهای سالم و ضدعفونی‌شده استفاده کنید.

  • بعد از بارندگی یا آبیاری سنگین، مزرعه را بازدید کنید و در صورت مشاهده لکه یا پوسیدگی، سریع سم‌پاشی کنید.

  • ترکیب قارچ‌کش‌های مؤثر مانند فرمول‌های شوک را در برنامه‌ی مراقبتی خود بگنجانید.

قارچ‌ها دشمن پنهان مزرعه نخود هستند، اما با برنامه‌ریزی درست، انتخاب قارچ‌کش مناسب و رعایت نکات فنی، می‌توان محصولی سالم و پربازده برداشت کرد.

اگر به‌دنبال قارچ‌کشی با اثرگذاری بالا، فرمولاسیون مدرن و سازگاری عالی با کودهای تغذیه‌ای هستید، یا نیاز به مشاوره تخصصی در زمینه کودهای کشاورزی و قارچ کش نخود دارید با کارشناسان ما در کود نبض سبز در تماس باشید.

author-avatar

درباره mosaferi

من احمد مسافری متخصص و نویسنده در حوزه مقالات کشاورزی هستم. مطالب نوشته شده توسط بنده با استفاده از منابع روز دنیا نوشته شده و توسط کارشناس کشاورزی جناب آقای رجایی که بیش از 20 سال در این حوزه فعالند، بازبینی وتصحیح میشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *